Tężec w Polsce – dane epidemiologiczne

Umieralność i zapadalność na tężec w Polsce od 1950 roku

Tabela z oficjalnie zarejestrowanymi danymi umieralności i zapadalności na tężec w Polsce od 1947 do 1999 roku TUTAJ. Jak w przypadku wszystkich chorób zakaźnych oficjalne dane epidmiologiczne mogą być niekompletne. Analizując ryzyko zakażenia laseczką tężca w okresie przed masowymi szczepieniami, warto porównać oficjalnie uznane 1,5 przypadków tężca na 100.000 ludności do obecnego ryzyka wystąpienia innej choroby w Polsce, np.:

  • ryzyka wystąpienia meningokowego zapalenia opon mózgowych/mózgu z częstością 0,6 przypadku na 100.000 ludności,
  • ryzyka wystąpienia posocznicy meningokowej 0,7 przypadku na 100.000,
  • ryzyka wystąpienia posocznicy gronkowcowej ponad 2 przypadki na 100.000 ludności.

Liczne publikacje na temat ryzyka wystąpienia tężca zawsze zaczynają się od statystyk i zdjęć tężca z krajów trzeciego świata z powodu bardzo niskiej zapadalności i umieralności w Polsce na tą chorobę w okresie przed wprowadzeniem szczepień. Warto również wiedzieć, że ryzyko tężca w okresie przed wprowadzeniem masowych szczepień  było zależne od wieku i innych czynników >> Tężec – czynniki ryzyka.


Zapadalność na tężec według grup wiekowych w okresie przed masowymi szczepieniami

Poniższy wykres obejmujący lata 1957 – 1961 pokazuje, że największe ryzyko zachorowania z powodu tężca występowało wśród niemowląt przed ukończeniem 12 miesiąca życia, a drugim w kolejności przedziałem wiekowym najwyższego ryzyka był przedział 5-14 lat:

Źródło: Choroby zakaźne w Polsce i ich zwalczanie w latach 1919-1962, pod red. J. Kostrzewskiego

Powyższe dane pokazują, że pomijając zachorowania wśród noworodków średnia zapadalność wynosiła 1/100.000 mieszkańców rocznie.

Umieralność powiązana z tężcem wg. grup wiekowych w okresie przed masowymi szczepieniami

Dane dotyczące umieralności pokazują, że najwyższa umieralność dotyczyła niemowląt czyli grupy wiekowej 0 – 11 miesięcy ( a tak naprawdę 0 – 1 miesięcy):

 

Źródło: Choroby zakaźne w Polsce i ich zwalczanie w latach 1919-1962, pod red. J. Kostrzewskiego

Co takiego miało wpływ na tężec u niemowląt?

Przyczyny tężca noworodków w Polsce

Do końca lat 50. duży odsetek zachorowań (ponad 10%) i zejść śmiertelnych (ponad 30%) w Polsce stanowiły noworodki. Zachorowania wśród niemowląt w wieku 2-12 miesięcy zdarzały się już rzadko. Zasadnicze znaczenie odgrywało środowisko w jakim odbywał się poród i w którym przebywał noworodek. Większość przypadków zachorowań w tej grupie wiekowej wiązała się z porodem poza placówką służby zdrowia, niefachową pomocą porodową. Odpowiedni poziom higieny i opieki nad noworodkiem automatycznie prowadził do zmniejszenia ilości zakażeń w tej grupie wiekowej:

„W wielu krajach przemysłowych spadek umieralności niemowląt rozpoczął się na długo przed wprowadzeniem do użycia szczepień ochronnych w miarę poprawy ogólnego poziomu higieny porodu i opieki nad noworodkiem. W Danii poprawa higieny spowodowała 45% redukcję zapadalności na tężec noworodków w latach 1920 – 1940.”

Źródło: Choroby zakaźne w Polsce i ich zwalczanie w latach 1919-1962, pod red. J. Kostrzewskiego

Według portalu wydzialszczepien.pl „Ostatni przypadek tężca noworodków zanotowano w Polsce w 1983 roku„.


Wpływ szczepień i nowych standardów opieki okołoporodowej na liczbę zachorowań

Masowe szczepienia wraz z nowymi standardami opieki okołoporodowej przyczyniły się do spadku liczby zachorowań wywołanych tężcem, co pokazano w poniższej tabeli z podziałem na grupy wiekowe:

Źródło: „Choroby zakaźne i ich zwalczanie na ziemiach polskich w XX wieku” pod red. J. Kostrzewskiego

Obecnie co roku rejestruje się około 40 zachorowań na tężec (śmiertelność ok. 40%), najwięcej u osób zamieszkujących wieś i będących w wieku powyżej 60 lat:

Źródło: „Sytuacja zdrowotna ludności Polski„, 2008, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – PZH

%d blogerów lubi to: